भारतातील सरोगसी नियमन कायद्यानुसार (Surrogacy Regulation Act), सरोगसी करारपत्र (Agreement) तयार करताना काही महत्त्वाच्या कायदेशीर बाबी नमूद असणे आवश्यक आहे. यामध्ये सरोगसी ही पूर्णपणे परोपकारी (Altruistic) असल्याचे स्पष्ट असावे. सरोगेट मातेचा ३६ महिन्यांचा आरोग्य विमा, उपचारांचा सर्व वैद्यकीय खर्च, आणि बाळाचा कायदेशीर ताबा जन्मानंतर लगेचच इच्छुक पालकांना मिळण्याची स्पष्ट नोंद असावी. तसेच, सक्षम प्राधिकरणाचे पात्रता प्रमाणपत्र करारपत्रासोबत जोडणे बंधनकारक असते. आपल्या विशिष्ट स्थितीसाठी तज्ज्ञ डॉक्टर आणि कायदेशीर सल्लागारांशी प्रत्यक्ष चर्चा करणे हिताचे ठरेल.
For more, read Is Surrogacy Legal In India; consult Vaunshdhara Fertility Clinic; reference: NIH / NICHD.
सरोगसी करारपत्र करताना कायदेशीर स्पष्टता असणे अत्यंत गरजेचे आहे. या करारात इच्छुक जोडप्याची आणि सरोगेट मातेची सविस्तर माहिती, तसेच सरोगेट मातेची कोणतीही आर्थिक फसवणूक न होता तिचे संपूर्ण वैद्यकीय संरक्षण सुनिश्चित केले पाहिजे. यामध्ये बाळाच्या जन्मानंतर सरोगेट मातेचा बाळावर कोणताही कायदेशीर हक्क राहणार नाही आणि बाळाचे जैविक व कायदेशीर पालक इच्छुक जोडपेच असतील, हे स्पष्टपणे नमूद असावे. गर्भधारणेदरम्यान आणि प्रसूतीनंतरच्या काळजीचा सर्व खर्च पालकांनी उचलणे कायद्यानुसार आवश्यक आहे. सरोगसी प्रक्रियेपूर्वी आपल्या फर्टिलिटी तज्ज्ञांचा आणि वकिलांचा सल्ला अवश्य घ्यावा.
For more, read Is Surrogacy Legal In India; consult Dr. Simi Sood; reference: NIH / NICHD.
सरोगसी करारात दोन्ही बाजूंचे कायदेशीर हक्क आणि जबाबदाऱ्या स्पष्ट केलेल्या असाव्यात. भारताच्या नियमांनुसार, सरोगेट मातेला कोणत्याही प्रकारचा व्यावसायिक मोबदला दिला जात नाही, केवळ तिचा वैद्यकीय खर्च आणि ३६ महिन्यांचे विमा संरक्षण दिले जाते. करारात सरोगेट मातेची लेखी संमती (Informed Consent), वैद्यकीय गुंतागुंत झाल्यास घ्यायची काळजी, आणि जन्मानंतर मिळणारे जन्म प्रमाणपत्र याविषयी कायदेशीर तरतुदी असाव्यात. प्रत्येक केसचे नियम आणि निकष वेगळे असू शकतात, त्यामुळे नोंदणीकृत सरोगसी क्लिनिक आणि तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाखालीच हा करार अंतिम करावा.
For more, read Is Surrogacy Legal In India; consult Hari Hospital And IVF Centre; reference: NIH / NICHD.
सरोगसी ॲग्रीमेंट तयार करताना भारतीय कायद्यांचे काटेकोर पालन होणे आवश्यक आहे. करारातील प्रमुख मुद्दे म्हणजे जिल्हा वैद्यकीय मंडळाकडून मिळालेले पात्रता प्रमाणपत्र आणि आवश्यकता प्रमाणपत्र यांचा संदर्भ. याशिवाय, जन्मणाऱ्या बाळाच्या अधिकारांसाठी करारात स्पष्ट उल्लेख असावा की पालकांनी बाळाचा ताबा घेणे अनिवार्य आहे. सरोगेट मातेचे मानसिक व शारीरिक आरोग्य सुरक्षित ठेवण्यासाठी योग्य वैद्यकीय चाचण्यांची नोंद करारात असावी. सरोगसीचा प्रवास कायदेशीरदृष्ट्या सुरक्षित आणि सुरळीत करण्यासाठी तज्ज्ञ फर्टिलिटी डॉक्टर आणि कायदेतज्ज्ञांचे मार्गदर्शन नक्की घ्यावे.
For more, read Is Surrogacy Legal In India; consult Dr. Sarat Battina; reference: NIH / NICHD.
सरोगसीचा करार हा भावनिक आणि कायदेशीर सुरक्षेचा महत्त्वाचा पाया आहे. करारात मुख्यत्वे सरोगेट मातेची विहित पात्रता, तिची ऐच्छिक संमती आणि सर्व वैद्यकीय खर्चाची जबाबदारी नमूद करावी लागते. तसेच, गर्भधारणेदरम्यान सरोगेट मातेला मिळणारा सकस आहार, औषधोपचार आणि आपत्कालीन परिस्थितीतील वैद्यकीय निर्णय याविषयी स्पष्टता असावी. मुलाचे पालकत्व जन्माच्या पहिल्या क्षणापासून इच्छुक पालकांकडेच राहील, याची कायदेशीर हमी यात असते. हा संवेदनशील निर्णय घेताना अधिकृत फर्टिलिटी क्लिनिक आणि कायदेशीर सल्लागारांची प्रत्यक्ष भेट घेऊन योग्य मार्गदर्शन घ्यावे.
For more, read Is Surrogacy Legal In India; consult Dr. Vasundhara Kamineni; reference: NIH / NICHD.
Your insights help others make informed choices. Don’t hesitate to share!
Which option do you think is more emotionally fulfilling?
14 August 2026